Temu i Shein jako oficjalni importerzy. Reforma Unijnego Kodeksu Celnego wprowadza mechanizm uznanego importera

Platformy marketplace takie jak Temu, Shein, AliExpress czy JD.com staną się oficjalnymi importerami towarów sprzedawanych do Unii Europejskiej. To jedna z głównych zmian w reformie Unijnego Kodeksu Celnego, wobec której 27 marca 2026 r. Parlament Europejski i Rada UE zawarły porozumienie. Komisja Europejska określa pakiet jako najszerszą reformę unii celnej od 1968 r.

Mechanizm uznanego importera (ang. deemed importer) oznacza, że odpowiedzialność za pobór cła i podatku VAT w chwili zakupu oraz za zgodność produktu z unijnymi normami bezpieczeństwa, ochrony środowiska i etyki przechodzi na platformę. Reforma znosi jednocześnie dotychczasowy próg 150 EUR, który zwalniał drobne przesyłki z cła. Wdrożenie zaplanowano etapowo od 2028 do 2038 r.

Harmonogram reformy celnej UE

Reforma Unijnego Kodeksu Celnego wprowadzana jest etapami. System dla e-commerce ruszy jako pierwszy, a docelowa architektura obejmie wszystkich importerów dopiero w 2038 r.

Do czasu pełnego wdrożenia obowiązują dotychczasowe przepisy Unijnego Kodeksu Celnego z 2013 r. Materiały edukacyjne dla polskich przedsiębiorców udostępnia Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa. W październiku i listopadzie 2025 r. KAS przeprowadziła cykl czterech webinarów poświęconych założeniom nowego kodeksu, w tym odrębny blok dla branży e-commerce.

Marketplace jako uznany importer

Obecny system przenosi odpowiedzialność celną na indywidualnego konsumenta i przewoźnika. W przypadku drobnych przesyłek z Chin prowadzi to do systemowych niedoborów w poborze danin. Badanie Copenhagen Economics z 2016 r. wykazało, że operatorzy pocztowi nie pobierali VAT w około 65% analizowanych przesyłek i cła w około 50%, podczas gdy skuteczność firm kurierskich była bliska 100%.

Nowy mechanizm uznanego importera odwraca tę logikę. Platforma online zostaje prawnie uznana za importera towaru, pobiera cło oraz VAT w chwili zakupu i odpowiada za przekazanie danych do unijnego systemu celnego. Konsument otrzymuje paczkę z już opłaconymi należnościami, a doręczenie odbywa się na standardowych zasadach.

Platforma ponosi też odpowiedzialność za zgodność produktu z unijnymi normami: bezpieczeństwem, ochroną środowiska, regulacjami etycznymi i zakazami dotyczącymi m.in. pracy przymusowej czy produktów związanych z wylesianiem. To przeniesienie ciężaru zgodności z anonimowego sprzedawcy spoza UE bezpośrednio na operatora platformy.

Dla firm prowadzących obsługę logistyki e-commerce i fulfillment na terytorium Unii reforma oznacza zmianę układu sił. Platformy będą kalkulować rentowność modelu sprzedaży bezpośredniej z krajów trzecich i porównywać go z modelem importu hurtowego do magazynów w UE, gdzie odprawa odbywa się raz na partię towaru.

Zniesienie progu 150 EUR i uproszczenia dla drobnych przesyłek

Obecnie towary o wartości poniżej 150 EUR są zwolnione z cła (choć nie z VAT). Reforma usuwa próg 150 EUR w całości. Wszystkie przesyłki e-commerce wjeżdżające do Unii będą podlegać cłu, niezależnie od wartości.

Równolegle reforma upraszcza kalkulację cła. Tysiące obecnie stosowanych kategorii taryfowych zostaną zastąpione czterema grupami dla drobnych przesyłek e-commerce. Ma to ułatwić rozliczenie zarówno platformom, jak i administracji celnej. Komisja Europejska szacuje dodatkowe wpływy celne dla budżetu unijnego na około 1 mld EUR rocznie.

Odrębnym instrumentem, wprowadzanym szybciej niż sama reforma kodeksu, jest opłata handlingowa 3 EUR od każdej drobnej paczki spoza UE doręczanej bezpośrednio do konsumenta, obowiązująca od 1 lipca 2026 r. Regulacja dotyczy wyłącznie modelu wysyłki bezpośredniej. Towary po odprawie hurtowej w porcie unijnym (np. w Rotterdamie czy Gdyni) i dystrybuowane z europejskich magazynów platformy są z tej opłaty zwolnione. Oznacza to naturalną presję na przenoszenie stoków bliżej konsumenta.

Nowa architektura: EU Customs Data Hub i EU Customs Authority

Rdzeniem reformy jest EU Customs Data Hub, wspólny unijny interfejs, do którego przedsiębiorcy będą przesyłać dane o towarach i łańcuchu dostaw. Hub zastąpi 27 odrębnych systemów IT państw członkowskich. Szacowane oszczędności operacyjne dla krajów UE sięgają 2 mld EUR rocznie. Nadzór nad systemem obejmie nowo powołana EU Customs Authority.

Po okresie przejściowym tradycyjne zgłoszenie celne przestanie funkcjonować. Organy celne będą operować na danych w Data Hub, wspartych analizą ryzyka opartą na sztucznej inteligencji. Model zakłada kontrolę skoncentrowaną na przesyłkach wysokiego ryzyka i szybkie zwalnianie partii od zaufanych podmiotów.

Dla tych ostatnich reforma wprowadza status Trust & Check, rozszerzenie dotychczasowego programu Authorised Economic Operator (AEO). Firmy z tym statusem będą mogły dopuszczać towary do obrotu w UE w trybie zautomatyzowanej odprawy, opartej na pełnej przejrzystości łańcucha dostaw. Dla importera oznacza to skrócenie czasu odprawy i przewidywalność procesu.

Co reforma oznacza dla polskich firm importujących

Propozycja nowego kodeksu (art. 20 ust. 1 nUKC) nakłada wymóg posiadania przez importera siedziby na obszarze celnym Unii. Wyjątki określa art. 20 ust. 3. Wymóg ten wpisuje się w założenie, by podmiot odpowiedzialny za towar znajdował się na terenie UE i był dostępny dla administracji celnej.

Obsługa drobnych przesyłek z krajów trzecich przejdzie od modelu detalicznego (odprawa per paczka) do modelu importu hurtowego. Platformy kalkulują już dziś opłacalność magazynów przeładunkowych w UE. Rotterdam pozostaje naturalnym hubem dla azjatyckiego importu, ale Polska zyskuje pozycję zaplecza fulfillmentowego. Według European E-commerce Report 2025 wartość rynku e-commerce w Polsce osiągnęła 43,4 mld EUR w 2024 r.

Importerzy B2B, dla których reforma wpłynie na procesy celne, powinni już na etapie 2026-2027 przygotować cztery obszary gotowości.

Polish Forwarding Company prowadzi obsługę celną z wykorzystaniem statusu AEO i monitoruje prace legislacyjne nad nowym kodeksem. Agencja celna w Gdyni oraz biura spedycji w Gdańsku i Gdyni obsługują pełen zakres odpraw importowych i eksportowych, w tym ładunki realizowane w ramach spedycji morskiej w modelu importu hurtowego z Azji.

Najczęściej zadawane pytania

Najczęstsze pytania importerów B2B dotyczące reformy Unijnego Kodeksu Celnego, mechanizmu uznanego importera oraz harmonogramu wdrożenia EU Customs Data Hub.

Źródła: taxation-customs.ec.europa.eu, ec.europa.eu (Q&A), eur-lex.europa.eu, europarl.europa.eu (A9-0065/2024), podatki.gov.pl, gov.pl/kas, logistyka.rp.pl